ЕРБОЛ ЖҰМАҒҰЛОВ ЛИРИКАСЫНДАҒЫ ПОСТМОДЕРНИЗМ ПОЭТИКАСЫ
DOI:
https://doi.org/10.52301/2957-5567-2026-5-2-81-94Кілт сөздер:
постмодернистская эстетика, интертекст, палимпсест, парафраз, аллюзияАңдатпа
Мақалада қазіргі заманғы қазақ ақыны Ербол Жұмағұлов шығармашылығындағы постмодернизм поэтикасының маңызды белгілерінің бірі ретіндегі интермәтін механизмдері мен көздерін зерттеу мақсаты қойылады. Жаңа мағыналардың туындауына негіз болатын ассоциативтік байланыстардың ең маңызды көзі ретінде көркем әдебиет айқындалды: ақындар мен жазушылардың есімдері, әдеби шығармалардағы кейіпкерлер мен жағдаяттар, тарихи тұлғалар мен оқиғалар, діни және мәдени құбылыстар. Жұмағұлов көпқабатты әрі терең көркем универсум қалыптастыру мақсатында парафраз, аппликация, эпиграф, аллюзия, реминисценция тәсілдерін қолданады, мұнда қазақ, антикалық және орыс мәдениетіне тән құбылыстар, кейіпкерлер мен деректер тұтас бір жүйеге тоғысады. Ақын жазушылардың, әдеби кейіпкерлердің, тарихи тұлғалардың есімдері мен тектерін және басқа да лексикалық құралдарды ғана емес, сонымен қатар «бөгде» поэтикалық жолдардың синтаксистік әрі ырғақтық-интонациялық құрылымын да шығармашылық тұрғыда игереді. Интермәтін авторлығы әрдайым көрсетіле бермейді, өйткені оқырман Жұмағұлов мәтінін интерпретациялау барысында көпшілікке белгілі тіркестерді тану үшін белгілі бір мәдени қор мен танымға ие болуы қажет.
Библиографические ссылки
Список использованной литературы
Дерунова Е., Темиргазина З. Семиотическое прочтение стихотворения Олжаса Сулейменова "Хромой кулан" // Tіл және әдебиет: теориясы мен тәжірибесі / Язык и литература: теория и практика, 2024. Т. 3. № 2. С. 39–55. https://doi.org/10.52301/2957-5567-2024-3-2-39-55
Жумагулов Е. «Я заложник своей репутации» // Сheck-point. 15.06.2021. URL: https://check-point.kz/publication?id=164 (дата обращения: 19.02.2026).
Кристева Ю. Бахтин, слово, диалог и роман // Французская семиотика: От структурализма к постструктурализму / Пер. с франц., сост., вступ. ст. Г.К. Косикова. Москва: ИГ Прогресс, 2000. С. 427–457.
Кучина Т.Г. Поэтические реминисценции в стихотворениях Ербола Жумагулова // Русская литература XX–XXI веков как единый процесс (проблемы теории и методологии изучения). Мат-лы IV Международной научной конф. Ред.-сост. П.Е. Спиваковский. Москва: Изд-во Моск. ун-та, 2014. С. 78–81.
Кучина Т.Г. Поэтика интертекстуальности в лирике Ербола Жумагулова // Мир русскоговорящих стран. 2020. № 1(3). С. 69–76. https://doi.org/10.20323/2658-7866-2020-1-3-69-76
Темиргазина З.К., Мельничук Ю.А. Словотворчество в поэзии Ербола Жумагулова как часть языковой игры // Мат-лы междунар. научно-практ. конф. «Азиатский фронтир: проблемы трансфера культур». Павлодар: ППУ им. Маргулана, 2024.
Якимова И. Смуглый мастер подобий текстосновидения Ербола Жумагулова. 2003. URL: https://stihi.ru/2003/04/18-15 (дата обращения: 28.02.2026).
Barthes R. (1967). The Death ofe the Author. Aspen Magazine, 5/6.
Barthes R. (1974). S/Z: An Essay. Trans. Richard Miller. Farrar, Straus and Giroux. 271 p.
Genette, G. (1997). Palimpsests: Literature in the Second Degree. Translated by Channa Newman and Claude Doubinsky. University of Nebraska Press. 508 р.
Kristeva, J. (1967). Bakhtine, le mot, le dialogue et le roman. Critique, 23(239), 438–465.
Oliva, A.B. (1982). The International Trans-avantgarde. Publisher, Giancarlo Politi Editore. Length. 319 p.
Источники
Жумагулов Е. Говори, раздвигая пространство словом // Дружба народов. 2005. №6. URL: https://magazines.gorky.media/druzhba/2005/6/govori-razdvigaya-prostranstvo-slovom.html (дата обращения: 12.02.2026).
Жумагулов Ербол. Ерболдинская осень. Астана: "Елорда", 2006. 136 с.
Жумагулов Е. Менингитное небо столицы // Континент. 2007. № 132. С. 84.
Жумагулов Е. Окликая ангела // Сетевая словесность. https://www.netslova.ru/zhumagulov/stihi.html (дата посещения: 05.05.2026).
References
Barthes Roland. (1967). The Death ofe the Author. Aspen Magazine, 5/6.
Barthes Roland. (1974). S/Z: An Essay. Trans. Richard Miller. Farrar, Straus and Giroux.
Derunova, Е., & Temirgazina, З. (2024). Semioticheskoye prochteniye stikhotvoreniya Olzhasa Suleimenova “Khromoy kulan” [Semiotic Reading of Olzhas Suleimenov’s Poem “Lamed Kulan”]. Til žäne ädebiet: teoriyȃsy men täžìribesì / Language and Literature: Theory and Practice, 3(2), 39–55. (in Russ.). https://doi.org/10.52301/2957-5567-2024-3-2-39-55
Genette, G. (1997). Palimpsests: Literature in the Second Degree. Translated by Channa Newman and Claude Doubinsky. University of Nebraska Press.
Kristeva, J. (1967). Bakhtine, le mot, le dialogue et le roman. Critique, 23(239), 438–465.
Kuchina, T.G. (2020). Poetika intertekstual'nosti v lirike Yerbola Zhumagulova [The Poetics of Intertextuality in the Lyrics of Erbol Zhumagulov]. Mir russkogovoryashchikh stran [The World of Russian-Speaking Countries], 1(3), 69–76. (in Russ.). https://doi.org/10.20323/2658-7866-2020-1-3-69-76
Oliva, A.B. (1982). The International Trans-avantgarde. Publisher, Giancarlo Politi Editore. Length.
Temirgazina, Z.K. & Melnichuk, Yu.A. (2024). Slovotvorchestvo v poezii Yerbola Zhumagulova kak chast' yazykovoy igry [Word Creation in the Poetry of Erbol Zhumagulov as Part of a Language Game]. In Materialy mezhdunar. nauchno-prakt. konf. «Aziatskiy frontir: problemy transfera kul'tur» [Proceedings of the International Scientific and Practical Conf. "Asian Frontier: Problems of Cultural Transfer"]. Pavlodar: PPU im. Margulan. (in Russ.).
Yakimova, I. (2003). Smuglyy master podobiy tekstosnovideniya Yerbola Zhumagulova [The Dark Master of Similarities in the Textual Foundations of Erbol Zhumagulov's Vision]. Retrieved 28 February 2026 from https://stihi.ru/2003/04/18-15 (in Russ.).
Zhumagulov, E. (2021). Yа zalozhnik svoyey reputatsii ["I am a hostage to my own reputation"]. Check-point. Retrieved 19 February 2026 from https://check-point.kz/publication?id=164 (in Russ.).
Sources
Zhumagulov, E. (2005). Govori, razdvigaya prostranstvo slovom [Speak, Expanding Space with Words]. Druzhba Narodov, 6. Retrieved 12 February 2026 from https://magazines.gorky.media/druzhba/2005/6/govori-razdvigaya-prostranstvo-slovom.html (in Russ.).
Zhumagulov, E. (2006). Erboldinskaya osen'. [Erboldin Autumn]. Astana: "Elorda". (in Russ.).
Zhumagulov, E. (2007). Meningitnoye nebo stolitsy [Meningitic Sky of the Capital]. Continent, 132, 84. (in Russ.).
Zhumagulov, E. Oklikaya angela [Calling out to an angel]. Setevaya slovesnost'. Retrieved 5 May 2026 from https://www.netslova.ru/zhumagulov/stihi.html (in Russ.).
Загрузки
Жарияланды
Как цитировать
Журналдың саны
Бөлім
Лицензия
Бұл CC BY-NC 4.0 (Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License) лицензиясы бойынша берілген мақала. https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/deed.en
