ҚАЗАҚ ЛИНГВИСТИКАЛЫҚ ТЕРМИНОЛОГИЯСЫНДАҒЫ ГРЕК-ЛАТЫН ФОРМАНТТАРЫНЫҢ ЖАЛҒАН ӨНІМДІЛІГІ
DOI:
https://doi.org/10.52301/2957-5567-2026-5-3-32-47Кілт сөздер:
терминоэлемент, форманттың өнімділігі, кері конфигурация, сөзжасамдық деривация, агглютинативті тіл, үштілді терминография, типологиялық асимметрияАңдатпа
Грек-латын терминоэлементтерінің үштілді сөздігін құрастыру барысында ВОК-, КАТА- және ОНОМАС-/ОНОМАТ- форманттарының кері конфигурация мәртебесіне жалғыз үміткер екені анықталды. Қазақ материалы ағылшын және орыс тілдері оны көрсетпеген жерде алғашқы болыпөнімділік танытты. Форманттың өнімділігі екі кезеңде тексерілді: алдымен сөздікте тіркелуі, содан кейін ғылыми айналымда әртүрлі негіздермен тіркесуі анықталды. Жеті дереккөзін талдау бұл бастапқы болжамды растамады, себебі формант барлық жағдайда толығымен кірме сөздің құрамына кіреді. Қазақ септік, сандық және сөзжасамдық көрсеткіштері сөзге түгел қосылады, ал формант бұл қосылуға қатыспайды. Бірдей диагностикалық критерий қазақ тілі үшін осы тұрақты жұрнақтану салдарынан әлсіреп, жалған нәтижеге алып келді. Өнімділіктің кері конфигурациясы кездеспейді, үш позиция типологиялық асимметрияның ерекшелігі емес, бөлек санат, өнімді деривация деп қате қабылданған тұтас кірме жағдайлары болып табылады. Зерттеу нәтижелері сөз түрлену типі әртүрлі тілдердің терминографиясы үшін әдіснамалық маңызды болып табылады.
Загрузки
Жарияланды
Как цитировать
Журналдың саны
Бөлім
Лицензия
Бұл CC BY-NC 4.0 (Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License) лицензиясы бойынша берілген мақала. https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/deed.en