АБАЙ ҚҰНАНБАЕВТЫҢ “ҚАРА СӨЗДЕРІНДЕГІ” МАҚАЛ-МӘТЕЛДЕРДІҢ ТІКЕЛЕЙ ЖӘНЕ САТЫЛЫ АУДАРУ ТӘСІЛДЕРІ

Авторлар

DOI:

https://doi.org/10.52301/2957-5567-2026-5-2-114-134

Кілт сөздер:

аудару техникасы, мақал-мәтелдер, сатылы аударма, тура аударма, аралық мәтін, түпнұсқа мәтін, аударма мәтін

Аңдатпа

Бұл мақалада Абай Құнанбаевтың “Қара сөздеріндегі” мақал-мәтелдердің орыс және ағылшын тілдеріне аударылуы талданады, соның ішінде семантикалық дәлдік, мәдени мән-мағына және прагматикалық мақсатты жеткізуге бағытталған стратегиялар қарастырылады. Molina мен Albir (2002) жіктемесіне сүйене отырып, таңдап алынған он мақал-мәтелдің аудармасына талдау жүргізіліп, қолданылған аударма тәсілдері анықталды. Зерттеу нәтижелері көрсеткендей, әсіресе ағылшын тіліндегі жанама аудармаларда сөзбе-сөз аударма тәсілі ең жиі қолданылатын тәсіл болса, орыс тіліндегі аудармаларда мәдени және тілдік нормаларға бейімделу мақсатында қалыптасқан балама, модуляция және бейімдеу тәсілдері жиі қолданылған. Кейбір жағдайларда жанама аударма бастапқы мәтіндегі мағыналық дәлдіктің бұрмалануына, метафоралық тереңдіктің жоғалуына және мәдени үндестіктің әлсіреуіне әкеледі. Дегенмен, модуляция мен калькалау тәсілдерінің қолданылуы кейбір мәдени элементтер мен метафоралық ерекшеліктерді сақтауға мүмкіндік береді. 

45 | 31

Загрузки

Жарияланды

12.06.2026

Как цитировать

Шайманов A., Кулели M., & Мирзоева L. (2026). АБАЙ ҚҰНАНБАЕВТЫҢ “ҚАРА СӨЗДЕРІНДЕГІ” МАҚАЛ-МӘТЕЛДЕРДІҢ ТІКЕЛЕЙ ЖӘНЕ САТЫЛЫ АУДАРУ ТӘСІЛДЕРІ. Тіл және әдебиет: теориясы мен тәжірибесі, 5(2), 122–134. https://doi.org/10.52301/2957-5567-2026-5-2-114-134

Журналдың саны

Нөмір 5 № 2 (2026): Тіл және әдебиет: Теориясы мен тәжірибесі

Бөлім

ТІЛ БІЛІМІ ЖӘНЕ ӘДЕБИЕТТАНУ

Лицензия

Бұл CC BY-NC 4.0 (Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License) лицензиясы бойынша берілген мақала. https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/deed.en