ҚАЗІРГІ ЖӘНЕ ДӘСТҮРЛІ ҚАЗАҚ СӨЗСАПТАМЫ: САЛЫСТЫРМАЛЫ ТАЛДАУ

Авторлар

DOI:

https://doi.org/10.52301/2957-5567-2025-4-1-49-62

Аңдатпа

Мақалада қазақ тілінің дәстүрлі сөзсаптамының ерекшеліктері, олардың фонетикасы, орфоэпиясы, морфология, синтаксисіндегі өзгерісі қарастырылады. Қазақ тілінің дәстүрлі сөзсаптамы қандай болды, ол несімен ерекшеленді деген сұрақтарға нақты жауап алу үшін бірыңғай қазақ ұлты қоныстанған Ақтөбе облысы Шалқар ауданы, Қызылорда облысы Арал ауданы, Шығыс Қазақстан облысы Зайсан ауданына іссапар ұйымдастырылып, жасы үлкен қазақтардың машықсыз сөйлеген сөздері жазып алынып, 2000 жылдан бері туған қазақ жастарының және 70 жылдардан бері туған қазақ азаматтарының сөйлеу ерекшеліктерімен салыстыра отырып талданды. Нәтижесінде 70 жылдардан бермен қарай туған қазақтілділердің ауызша тілінде көбіне жазба тіл нормасы сақталғандығы, сөзді қалай жазылса, солай айтатындығы, 2000 жылдан бермен қарай туған ұрпақтың сөйлеу тілінде тіпті қазақ тілінің нормасына жат жаңа құбылыстар пайда болып жатқандығы байқалды. Сондай-ақ жастар тілі мүлде қасаң тартып, қысқа қайырылатын сөздер мен тіркестерге ауысып, қысқа да нұсқа сөйлейтін ұрпақ тілінде мәнерлілік азайып келе жатқандығы жан-жақты қарастырылды.

25 | 35

Загрузки

Жарияланды

14.03.2025

Как цитировать

Күдеринова, Қ. (2025). ҚАЗІРГІ ЖӘНЕ ДӘСТҮРЛІ ҚАЗАҚ СӨЗСАПТАМЫ: САЛЫСТЫРМАЛЫ ТАЛДАУ. Тіл және әдебиет: теориясы мен тәжірибесі, 4(1), 49–62. https://doi.org/10.52301/2957-5567-2025-4-1-49-62

Журналдың саны

Бөлім

ТІЛ БІЛІМІ ЖӘНЕ ӘДЕБИЕТТАНУ