А.И. КУПРИНІҢ “ОЛЕСЯ” ӘҢГІМЕСІНДЕГІ МАХАББАТ ТҮСІНІГІ

Авторлар

DOI:

https://doi.org/10.52301/2957-5567-2026-5-2-54-63

Кілт сөздер:

әңгіме, махаббат ұғымы, табиғат, пантеизм, мистикалық мотив, қоғам

Аңдатпа

Мақалада А.И. әңгімесіндегі махаббат ұғымы қарастырылады. Куприн «Олеся», мұнда бұл сезім көркем әңгіменің орталық элементі ретінде әрекет етеді. Әртүрлі әлеуметтік және мәдени қабаттарға жататын басты кейіпкерлер арасындағы қарым-қатынастардың сипаты мен дамуына ерекше назар аударылады. Махаббат әлеуметтік шектеулерді жеңуге қабілетті, бірақ сонымен бірге ішкі күмән мен сыртқы кедергілерге осал, көп қырлы, күрделі және қайшылықты құбылыс ретінде ашылады. Көркем бейнелер жүйесі мен табиғат символизмі арқылы дәстүрлі нормалардан шығатын эмоционалдық және рухани жақындық кеңістігі қалыптасады. Зерттеуде автордың махаббат концепциясының терең мағыналық деңгейлерін анықтауға мүмкіндік беретін контекстік, семантикалық және идеялық-тақырыптық тәсілдер қолданылған. Әңгімеде қаһармандардың жеке басынан өткен оқиғалар ғана емес, сонымен бірге бостандық, таңдау және жалғыздықтың философиялық мәселелері де бейнеленіп, әлеуметтік еркінсіздік жағдайында адам сезімінің трагедиялық сипаты ашылады. Сонымен қатар, кейіпкерлердің ішкі әлемінің көрінісі ретіндегі табиғат символикасының рөліне, сонымен қатар шығарманың терең мағынасын түсіну тәсілдері ретінде интуиция мен эмоционалды қабылдаудың маңыздылығына назар аударылады. 

Библиографические ссылки

Боде А., МакНалти М. С. Разнообразие проявлений романтической любви: кластерный анализ среди молодых людей, испытывающих любовные чувства // Personality and Individual Differences. 2024. Τ. 210. С. 112505. DOI: https://doi.org/10.1016/j.paid.2023.112505

Жардин Б. Б., Ваннье С. А., Вуайе Д. Эмоциональный интеллект и удовлетворённость романтическими отношениями: систематический обзор и метаанализ // Personality and Individual Differences. 2022. T. 196. C. 111713. DOI: https://doi.org/10.1016/j.paid.2002. 111713

Зинкевич Г. К. Полесский цикл А. Куприна («Глушь», «Олеся», «На глухарях») // Ученые записки Азербайджанского педагогического института русского языка и литературы им. М. Ф. Ахундова. — 1973. — № 2. Серия XII. — С. 102—109.

Кассеп-Боргес В., Гонсалес Х. Э., Фрейзер А. Любовь и удовлетворённость отношениями на разных стадиях романтической связи // Journal of Social and Personal Relationships. 2023. T. 40. № 4. C. 1234-1256. DOI: https://doi.org/10.1177/02654075221128994

Куприн А. И. Повести и рассказы. — М.: Художественная литература, 1986. — 348 с.

Саськова Т. В. Пасторальные мотивы в прозе А. И. Куприна. — М.: Художественная литература, 1996. — 212 с.

Трофимова Л. П. Романтические тенденции в творчестве А. И. Куприна. — Казань: Казанский государственный университет, 1970. — 197 с.

Чен Х., Ли М. Совместное преодоление трудностей и удовлетворённость отношениями у пар с травматическим прошлым // Personality and Social Psychology Bulletin. 2021. Т. 47. № 5. С. 678-690. DOI: https://doi.org/10.1177/0146167221991223

References

Bode, A., & McNulty, M. S. (2024). Variation exists in the expression of romantic love: A cluster analytic study of young adults experiencing romantic love. Personality and Individual Differences, 210, 112505: https://doi.org/10.1016/j.paid.2023.112505

Cassep-Borges, V., Gonzales, J. E., & Frazier, A. (2023). Love and relationship satisfaction as a function of romantic relationship stages. Journal of Social and Personal Relationships, 40(4), 1234-1256: https://doi.org/10.1177/02654075221128994

Cheng, H., & Lee, M. (2021). Dyadic coping and relationship satisfaction among couples with a history of trauma. Personality and Social Psychology Bulletin, 47(5), 678-690: https://doi.org/10.1177/0146167221991223

Jardine, B. B., Vannier, S. A., & Voyer, D. (2022). Emotional intelligence and romantic relationship satisfaction: A systematic review and meta-analysis. Personality and Individual Differences, 196, 111713: https://doi.org/10.1016/j.paid.2022.111713

Kuprin, A.I. (1986). Novels and stories (in Russian). Moscow: Khudozhestvennaya Literatura. 348 p.

Saskova, T.V. (1996). Pastoral motifs in the prose of A.I. Kuprin (in Russian). Moscow: Khudozhestvennaya Literatura. 212 p.

Trofimova, L.P. (1970). Romantic tendencies in the work of A.I. Kuprin (in Russian). Kazan: Kazan State University. 197 p.

Zinkevich, G.K. (1973). Polesie cycle by A. Kuprin ("Wilderness of the Forest", "Olesya", "On the Wood Grouse"). Scientific Notes of the Azerbaijan Pedagogical Institute of Russian Language and Literature named after M.F. Akhundov, No. 2, Series XII, pp. 102—109. (in Russian).

326 | 27

Загрузки

Жарияланды

12.06.2026

Как цитировать

Гасымова, В. (2026). А.И. КУПРИНІҢ “ОЛЕСЯ” ӘҢГІМЕСІНДЕГІ МАХАББАТ ТҮСІНІГІ. Тіл және әдебиет: теориясы мен тәжірибесі, 5(2), 54–63. https://doi.org/10.52301/2957-5567-2026-5-2-54-63

Журналдың саны

Бөлім

ТІЛ БІЛІМІ ЖӘНЕ ӘДЕБИЕТТАНУ